ABD'li milyarder Jeffrey Epstein’in cinsel istismar ağına ilişkin yeni belgeler ve mağdur ifadeleri, model ajanslarının bu süreçteki olası rolünü yeniden gündeme getirdi. BBC Eye tarafından yürütülen araştırmada, bazı genç kadınların model ajansları aracılığıyla Epstein’in evine gönderildiği yönündeki iddialar incelendi.

Araştırmada, ABD Adalet Bakanlığı tarafından yayımlanan belgeler ile Epstein’in istismarına maruz kaldıklarını anlatan kadınların ifadelerine yer verildi. Belgelerde, Epstein’in 2005 yılında MC2 Model Management adlı ajansa 1 milyon dolar ödeme yaptığı bilgisi de dikkat çekti.

18 yaşındayken Epstein’in evine gönderildiğini anlattı

BBC’ye konuşan ve Roza adıyla tanıtılan Özbekistan kökenli bir kadın, 2009 yılında henüz 18 yaşındayken bağlı bulunduğu MC2 ajansı tarafından Epstein’in Florida’daki evine iki fotoğraf çekimi için gönderildiğini öne sürdü.

Roza, çekimlerin ardından Epstein’in asistanı olarak çalışmaya başladığını ve cinsel istismara maruz kaldığını anlattı. BBC’ye gösterdiği harcama belgesinin, ikinci çekim sonrasında dönüş uçak biletinin dönemin ajans yöneticisi Jeff Fuller tarafından alındığına işaret ettiği aktarıldı.

Fuller, daha önce Roza’nın Epstein’in evine gittiğinden ve istismara uğradığından haberdar olmadığını savunmuştu. BBC’nin yeni sorularını ise yanıtlamadı.

Belgelerde 1 milyon dolarlık ödeme

ABD Adalet Bakanlığı belgelerine dayandırılan araştırmaya göre Epstein, 2005 yılında MC2 ajansına 1 milyon dolar aktardı. Aynı belgelerde, ajans bünyesindeki 10 modelin Epstein’in 2008 yılında cinsel suçlardan hüküm giymesinden sonra da kendisiyle görüştüğü veya iletişim kurduğu bilgisi yer aldı.

BBC araştırması, eski model temsilcisi Ramsey Elkholy’nin aralarında 18 yaşında bir öğrencinin de bulunduğu 34 kadını Epstein ile tanıştırmaya çalıştığı yönündeki bulguları da gündeme taşıdı.

Elkholy, istismardan haberdar olduğu veya bu eylemlere aracılık ettiği iddialarını reddetti. Amacının modellerin mesleki fırsatlara ulaşmasına yardımcı olmak olduğunu savundu.

Bir başka mağdurdan ağır istismar iddiası

BBC’ye Simona takma adıyla konuşan Doğu Avrupalı bir kadın da Epstein ile 20 yaşındayken tanıştığını ve yaklaşık iki yıl boyunca cinsel istismara maruz kaldığını ileri sürdü.

Simona, Epstein’in kendisini bir model ajansı yöneticisiyle tanıştırdığını, bu görüşmede estetik ameliyat önerisiyle karşılaştığını ve daha sonra modelliği bırakarak Epstein’in asistanı olduğunu anlattı. Kadın, yaşadıklarının hayatında derin travmalara yol açtığını söyledi.

ABD’de yeni yasal düzenleme gündemde

Epstein mağdurlarını temsil eden avukatlar ve model hakları savunucuları, genç kadınların sektöre girişinde rol oynayan kişi ve kurumların sorumluluklarının araştırılması gerektiğine dikkat çekiyor.

New York Eyalet Senatörü Zellnor Myrie'nin de Epstein’in istismarına aracılık ettiği öne sürülen kişilerin soruşturulmasını kolaylaştırmayı amaçlayan yeni bir yasa teklifi hazırladığı bildirildi.

BBC Eye araştırması, Epstein dosyasında yalnızca doğrudan istismar iddialarının değil, genç kadınların bu kişiye ulaşmasını sağlayan bağlantıların ve olası aracılık ilişkilerinin de sorgulandığını ortaya koyuyor.

Kaynak: BBC Eye araştırması, ABD Adalet Bakanlığı belgeleri ve Anadolu Ajansı’nın aktardığı bilgiler.

Alzheimer hastalığı denildiğinde akla ilk olarak unutkanlık ve hafıza kaybı geliyor. Ancak ABD'de yürütülen yeni bir araştırma, hastalıkla ilişkili bazı değişimlerin beynin dışında, hareketleri kontrol eden sinir ve kas bağlantılarında da ortaya çıkabileceğini gösterdi.

Central Florida Üniversitesi (UCF) araştırmacıları, Alzheimer hastalığıyla ilişkili genetik mutasyonların hareket sistemini nasıl etkilediğini inceleyerek dikkat çekici sonuçlara ulaştı.

Araştırma, hastalığın yalnızca beyin üzerindeki etkilerine odaklanmanın yeterli olmayabileceğine işaret ediyor.

Bilim insanları laboratuvarda insan hücrelerini kullandı

Araştırmada bilim insanları, insan hücreleriyle oluşturulan ve organların çalışma biçimini laboratuvar ortamında taklit eden özel bir sistemden yararlandı.

'Human-on-a-chip' adı verilen bu teknolojiyle sinir hücreleri ve kas hücreleri arasındaki iletişim incelendi.

Araştırmacılar, özellikle kalıtsal Alzheimer hastalığıyla ilişkili genetik değişikliklerin sinir-kas bağlantılarını nasıl etkilediğini araştırdı.

Deneylerde, hastalıkla ilişkili genetik değişimleri taşıyan motor sinir hücrelerinin, sağlıklı kas hücreleriyle iletişimini bozabildiği görüldü.

Unutkanlıktan önce hareket sorunları görülebilir mi?

Alzheimer hastalığı genellikle hafıza kaybı, düşünme güçlüğü ve bilişsel gerilemeyle biliniyor.

Ancak bazı hastalarda yürüme, denge ve koordinasyonla ilgili değişikliklerin de görülebildiği biliniyor.

Araştırmacılar, laboratuvar bulgularının bu hareket sorunlarının nasıl ortaya çıkabileceğini anlamaya yardımcı olabileceğini belirtiyor.

Çalışma, Alzheimer ile ilişkili bazı genetik değişimlerin, beyin ve omurilikten bağımsız olarak çevresel sinir sistemindeki bağlantıları etkileyebileceğini gösteriyor.

Yeni tedaviler için farklı bir araştırma alanı

Araştırmacılara göre Alzheimer tedavilerinde yalnızca beyne odaklanmak yerine, vücudun diğer sinir sistemlerinin de incelenmesi önemli olabilir.

Bu yaklaşım, gelecekte hareket ve kas fonksiyonlarını korumaya yönelik yeni tedavi araştırmalarının önünü açabilir.

Ancak çalışma henüz laboratuvar ortamında yürütülen bir araştırma niteliğinde. Bulguların hastalarda erken teşhis yöntemi olarak kullanılabileceğini söylemek için daha fazla klinik araştırmaya ihtiyaç bulunuyor.

Alzheimer araştırmalarında yeni bir dönem başlayabilir

Bilim insanları, insan hücreleriyle oluşturulan laboratuvar modellerinin hastalıkların gelişimini anlamada ve yeni ilaçların araştırılmasında önemli fırsatlar sunduğunu belirtiyor.

Araştırmanın sonuçları, Alzheimer hastalığının vücuttaki etkilerinin daha geniş bir perspektifle değerlendirilmesi gerektiğini ortaya koyuyor.

Kaynak: University of Central Florida (UCF), Alzheimer's & Dementia: The Journal of the Alzheimer's Association.

İnsanların uzayda dev yapılar kurduğu dönem geride kalabilir. ABD'li bilim insanlarının geliştirdiği ASTRA robotu, yörüngede astronot yardımı olmadan bir yapının parçalarını birleştirerek uzay inşaatında tarihi bir başarıya imza attı.

Uzay araştırmalarında yeni bir dönemin kapısını aralayabilecek önemli bir teknoloji denemesi başarıyla gerçekleştirildi. California Teknoloji Enstitüsü (Caltech) araştırmacıları tarafından geliştirilen ve ABD Savunma İleri Araştırma Projeleri Ajansı (DARPA) tarafından desteklenen ASTRA robotu, uzayda kendi başına bir yapının bölümünü inşa etti.

5 Kasım 2026'da duyurulan gelişme, insanların doğrudan müdahalesi olmadan yörüngede yapı birleştirme teknolojisinin ilk başarılı gösterimi olarak açıklandı.

Robot uzayda nasıl inşaat yaptı?

ASTRA adı verilen sistem, uzay ortamında çalışan otomatik bir robotik manipülatörden oluşuyor.

Robot, yakınındaki özel depolama bölmelerinden karbon kompozit yapı elemanlarını ve bağlantı parçalarını alarak bunları bir araya getiriyor. Böylece büyük bir yapının taşıyıcı iskeletini oluşturan bölümler sırayla birleştiriliyor.

Sistem, yaklaşık 1,4 metre çapında yansıtıcı anten oluşturmak üzere tasarlandı. Deney sırasında önceden hazırlanmış iki bölüm yörüngeye yerleştirildi ve robot üçüncü bölümü kendi mekanizmasıyla birleştirdi.

Ekip, teknik sorunlar ve zaman kısıtlamaları nedeniyle antenin tamamını oluşturamadı. Ancak deney, bu yöntemin gerçek uzay koşullarında uygulanabileceğini gösterdi.

Uzayda dev teleskoplar inşa edilebilir

Bugün uzaya gönderilecek büyük yapıların boyutu, roketlerin taşıma kapasitesi ve yük bölmelerinin ölçüleriyle sınırlı.

Yeni teknoloji bu engeli aşmak için farklı bir yöntem sunuyor: Yapıları Dünya'da tamamen hazırlamak yerine parçalarını uzaya göndermek ve orada robotlarla birleştirmek.

Bu yöntem gelecekte şu alanlarda kullanılabilir:

• Çok büyük uzay teleskopları

• Dev haberleşme antenleri

• Uzayda güneş enerjisi toplayan sistemler

• Büyük ölçekli uzay istasyonları

• Gelecekteki uzay araştırma altyapıları

Hedef yüzlerce metre ve kilometrelik yapılar

DARPA'nın NOM4D programı, uzayda yüzlerce metre hatta kilometrelerce büyüklükte yapıların kurulabilmesini hedefliyor.

ASTRA deneyi bu büyük hedefe yönelik önemli bir teknoloji gösterimi niteliği taşıyor.

Araştırmacılara göre uzayda otomatik yapı üretimi ve montajı gelişirse, gelecekte Dünya'dan tek parça halinde gönderilmesi mümkün olmayan dev sistemler yörüngede kurulabilecek.

Uzayda inşaat dönemi başlayabilir

ASTRA'nın başarısı henüz uzayda şehirler veya istasyonlar kurulabileceği anlamına gelmiyor. Ancak robotların insan müdahalesine ihtiyaç duymadan yapı parçalarını uzayda birleştirebildiğinin gösterilmesi, gelecekteki uzay projeleri açısından önemli bir adım.

Bilim insanlarının hedefi, bu teknolojiyi daha büyük, daha karmaşık ve daha kullanışlı yapılara dönüştürmek.

Uzayda inşaat yapabilen robotların gelişmesi, insanlığın uzaydaki geleceğini değiştirebilecek teknolojiler arasında gösteriliyor.

Kaynak: California Institute of Technology (Caltech), DARPA, Momentus.

İtalya hükümeti, F-35 savaş uçağı programına 7,28 milyar avro daha kaynak ayırmak için parlamentonun onayına başvurdu. Ek bütçe talebinin kabul edilmesi halinde programın toplam maliyeti 20,8 milyar avroya ulaşacak.

NATO üyesi İtalya, savunma kapasitesini güçlendirmeye yönelik yatırımları kapsamında F-35 savaş uçağı programında yeni bir bütçe artışına hazırlanıyor.

İtalya hükümeti, F-35 Müşterek Taarruz Uçağı (JSF) programına 7,28 milyar avro tutarında ek kaynak ayrılması için parlamentoya başvurdu.

Parlamentoya sunulan çok yıllı savunma programı kapsamında yalnızca savaş uçaklarının tedariki değil, ülkenin kuzeyinde bulunan Cameri'deki endüstriyel ve teknolojik bakım altyapısının güçlendirilmesi de hedefleniyor.

Programın maliyeti 20,8 milyar avroya çıkacak

2009 yılında 13,5 milyar avroluk bütçeyle onaylanan F-35 programının toplam maliyetinin, talep edilen ek kaynakla birlikte 20,8 milyar avroya yükselmesi öngörülüyor.

İtalyan hükümeti, maliyet artışında teknolojik güncellemeler, güvenlik gereksinimlerindeki değişiklikler, enflasyon ve avro-dolar kurundaki dalgalanmaların etkili olduğunu belirtiyor.

115 savaş uçağı alınması planlanıyor

Programın ilk aşamasında 131 savaş uçağı alınması planlanırken güncellenen tedarik planında bu sayı 115 olarak belirlendi.

Yeni plan kapsamında:

• 75 adet F-35A savaş uçağı,

• 40 adet F-35B savaş uçağı tedarik edilmesi öngörülüyor.

F-35A modeli geleneksel pistlerden kalkış ve iniş yapabilirken F-35B modeli kısa kalkış ve dikey iniş kabiliyetine sahip.

Yatırım 2039 yılına kadar sürecek

Ek yatırım programının 2027 yılında başlaması ve 2039 yılına kadar devam etmesi planlanıyor.

İtalya Parlamentosunun ilgili savunma komisyonunun, hükümetin sunduğu programı 13 Aralık'a kadar incelemesi gerekiyor.

Ek bütçe talebinin parlamentodaki değerlendirme süreci devam ederken, programın nihai maliyeti ve uygulanma takvimi de Avrupa'nın savunma harcamaları açısından yakından takip ediliyor.

Kaynak: Anadolu Ajansı, Reuters, İtalya Temsilciler Meclisi ve Senatosu

Eski MİT mensubu Kaşif Kozinoğlu'nun ölümüne ilişkin yıllar sonra yeniden başlatılan soruşturmada önemli bir gelişme yaşandı. Silivri Cumhuriyet Başsavcılığı, Adli Tıp Kurumu (ATK) tarafından hazırlanan rapora itiraz etti.

12 Kasım 2011 tarihinde Silivri Ceza İnfaz Kurumunda fenalaşmasının ardından kaldırıldığı hastanede yaşamını yitiren Kozinoğlu'nun ölümüne ilişkin soruşturma yeniden ele alınmıştı.

Soruşturma kapsamında mezarı açılan Kozinoğlu'ndan alınan örnekler Adli Tıp Kurumunda incelendi.

Adli Tıp raporunda ne açıklanmıştı?

Adli Tıp Kurumu 1. İhtisas Kurulu tarafından hazırlanan raporda, Kozinoğlu'nun travmatik bir etki veya zehirlenme sonucu hayatını kaybettiğini gösteren tıbbi delil bulunmadığı, ölümün kalp hastalığı sonucu meydana geldiği değerlendirilmişti.

Öte yandan mezardan alınan örneklerde bazı ağır metaller tespit edildiği, bunlar arasında antimon maddesinin de bulunduğu bildirilmişti.

Başsavcılık antimon bulgularının açıklanmasını istedi

Silivri Cumhuriyet Başsavcılığı, raporda yer alan değerlendirmelere itiraz ederek antimon maddesinin kaynağının ayrıntılı biçimde açıklanmasını talep etti.

Başsavcılık ayrıca ölümün kalp hastalığına bağlanmasına ilişkin tıbbi gerekçelerin detaylandırılmasını ve Kozinoğlu'nun cezaevinde tükettiği gıdaların incelenmesini istedi.

İtiraz kapsamında, zehirlenmeye ilişkin tıbbi delil bulunmadığı yönündeki değerlendirmenin de yeniden ele alınması talep edildi.

Soruşturmada yeni inceleme süreci

Başsavcılığın itirazıyla birlikte Adli Tıp Kurumu raporundaki tartışmalı değerlendirmelerin yeniden incelenmesi gündeme geldi.

Soruşturmanın bundan sonraki aşamasında antimon bulgularının kaynağı, toksikolojik incelemeler ve ölüm nedenine ilişkin tıbbi değerlendirmelerin nasıl ele alınacağı önem taşıyor.

İzmir'in Aliağa ilçesinde bulunan HABAŞ Demir Çelik Fabrikası'nda meydana gelen patlama ve yangın ile tesiste yaşanan işçi ölümleri Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin gündemine taşındı. Olayın tüm yönleriyle araştırılması amacıyla CHP tarafından sunulan Meclis araştırma önergesi, Genel Kurul'da yapılan oylamada kabul edilmedi.

Meclis Başkanvekili Yusuf Beyazıt başkanlığında gerçekleştirilen TBMM Genel Kurulu'nda, partilerin grup önerileri görüşüldü. CHP Grubu tarafından sunulan önergeyle patlamanın nedenlerinin, iş sağlığı ve güvenliği uygulamalarının ve kamu denetimlerinin incelenmesi istendi.

Üç haftada 20 işçi hayatını kaybettiği belirtildi

CHP Genel Sekreteri ve İzmir Milletvekili Rıfat Nalbantoğlu, önerge üzerine yaptığı konuşmada HABAŞ tesislerinde geçmiş yıllarda da ölümlü ve yaralanmalı iş kazalarının yaşandığını söyledi.

Nalbantoğlu, 2019, 2020, 2022, 2024, 2025 ve 2026 yıllarında çeşitli kazaların meydana geldiğini belirterek, 21 Ekim'de Hakan Doğan'ın, 5 Kasım'da ise 20 yaşındaki Eyüp Eğinli'nin yaşamını yitirdiğini ifade etti.

9 Kasım'da meydana gelen patlama ve yangında 18 işçinin daha hayatını kaybettiğini belirten Nalbantoğlu, üç hafta dolmadan aynı tesislerde toplam 20 işçinin yaşamını yitirdiğini dile getirdi.

İş güvenliği denetimleri gündeme getirildi

Konuşmasında tesisin geçmişte kaç kez denetlendiğini soran Nalbantoğlu, denetimlerde hangi tespitlerin yapıldığının ve olası eksikliklere yönelik hangi yaptırımların uygulandığının açıklanması gerektiğini söyledi.

Nalbantoğlu ayrıca şirketin sürdürülebilirlik raporunda yer alan 2025 yılı verilerine dikkat çekti. Şirket çalışanlarında iş günü kaybına yol açan kazaların 109'dan 146'ya, taşeron çalışanlarda ise 38'den 83'e yükseldiğini ileri sürdü.

Bu verilerin iş sağlığı ve güvenliği uygulamaları bakımından incelenmesi gerektiğini belirten Nalbantoğlu, olayın bütün yönleriyle aydınlatılması çağrısında bulundu.

Araştırma önergesi kabul edilmedi

CHP tarafından sunulan Meclis araştırma önergesi, TBMM Genel Kurulu'nda AK Parti ve MHP milletvekillerinin oylarıyla reddedildi.

Önerge kapsamında patlamanın nedenlerinin, iş güvenliği tedbirlerinin, kamu denetimlerinin ve işçilerin ailelerinin haklarının araştırılması talep edilmişti.

Yaşanan olayın ardından iş güvenliği denetimleri ve çalışma koşulları yeniden kamuoyunun gündemine gelirken, facianın nedenlerinin ve varsa ihmallerin ortaya çıkarılmasına yönelik süreç yakından takip ediliyor.

Kaynak: ANKA Haber Ajansı / Cumhuriyet

MİT hangi meslek gruplarında başvuru kabul ediyor?

MİT'in resmî kariyer sayfasında sekiz farklı meslek grubu bulunuyor. Bunlar şöyle sıralanıyor:

1. İstihbarat uzmanı

2. Mühendis

3. Dil uzmanı

4. Koruma ve emniyet memuru

5. Tekniker

6. İHA sistemleri pilotu

7. Havacılık teknisyeni

8. Doktor

Pozisyonlara göre eğitim, yaş, yabancı dil, mesleki deneyim ve sağlık koşulları değişiklik gösteriyor.

MİT personel alımında KPSS şartı var mı?

MİT'in kariyer sistemi üzerinden alınan özgeçmiş başvurularında genel bir KPSS puanı şartı bulunmuyor.

Ancak KPSS şartının olmaması, bütün adayların doğrudan işe alınacağı anlamına gelmiyor. Her meslek grubunun kendine özgü başvuru ve değerlendirme kriterleri bulunuyor.

Başvuru için hangi şartlar aranıyor?

Adayların öncelikle Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olması gerekiyor. Bunun yanında başvurulacak pozisyona göre belirlenen yaş, mezuniyet, yabancı dil ve deneyim koşullarının karşılanması isteniyor.

Bazı görevlerde fiziksel yeterlilik, sağlık kriterleri ve mesleki lisanslar da değerlendirmeye alınıyor.

MİT personel alımı başvurusu nasıl yapılır?

Başvurular MİT'in resmî internet sitesi üzerinden gerçekleştiriliyor.

Adayların öncelikle kendilerine uygun meslek grubunu seçmesi, ilgili pozisyonun şartlarını incelemesi ve özgeçmiş başvuru formunu eksiksiz doldurması gerekiyor.

Önemli bir ayrıntı ise kariyer sisteminde özgeçmiş başvurusunun açık olmasının her pozisyon için kesin kontenjan veya işe alım garantisi anlamına gelmemesi.

Başvuru yapmayı düşünenlerin güncel koşulları doğrudan kurumun resmî internet sitesinden kontrol etmesi gerekiyor.

Resmî başvuru adresi: https://www.mit.gov.tr/kariyer.html

UMKE.org / Haber Merkezi

İnternet haberciliğinde yeni bir dönem başlıyor. Basın İlan Kurumu (BİK), internet haber sitelerinin yayın süreçlerini ve teknik altyapılarını ilgilendiren iki ayrı uygulama kılavuzunu kamuoyuyla paylaştı.

BİK Yönetim Kurulunun 9 Ekim 2026 tarihli toplantısında alınan kararlar doğrultusunda hazırlanan kılavuzlar, resmî ilanların yayımlanması ve internet haber sitelerinin teknik kurallarına ilişkin önemli değişiklikler içeriyor.

Yeni düzenlemelerin 1 Ocak 2027 tarihinde yürürlüğe girmesi planlanıyor.

Reklam alanlarına yeni teknik kurallar geliyor

Düzenlemenin dikkat çeken başlıklarından biri internet sitelerindeki reklam alanları oldu.

Yeni teknik kurallar kapsamında reklam alanlarının belirli teknik tanımlamalarla işaretlenmesi gerekecek. Bu kapsamda data-bik-reklam ve gerekli durumlarda benzersiz data-bik-reklam-id değerlerinin kullanılması öngörülüyor.

Bu değişiklik, özellikle dijital reklam sistemleri ve üçüncü taraf reklam hizmetlerinden yararlanan haber siteleri açısından önem taşıyor.

Google ve site haritaları da gündemde

Yeni kılavuzda haber ve köşe yazısı kategorilerinin adresleri ile site haritası adreslerinin İLANBİS üzerinden bildirilmesi ve güncel tutulması gerektiği belirtiliyor.

Birden fazla site haritası kullanan yayıncıların bunları ana site haritasında listelemesine ilişkin kurallar da açıklanıyor.

Bu gelişme, haber sitelerinin teknik altyapılarını ve içerik haritalarını düzenli tutmalarının önemini bir kez daha ortaya koyuyor.

Ziyaretçi trafiği ve ölçüm kodları denetlenecek

İnternet haber sitelerinin ziyaretçi sayılarını ölçmek amacıyla kullandığı takip kodlarına ilişkin kurallar da güncelleniyor.

Ölçüm kodunun eklenmesi, güncel tutulması ve değiştirilmesine ilişkin usuller yeniden düzenlenirken gerçek olmayan kullanıcı trafiğine karşı güvenlik önlemleri de gündeme alınıyor.

Ayrıca otomatik yenileme uygulamalarının teknik gereklilikleri ve ziyaretçi trafiği üzerindeki etkileri belirlenen kriterler çerçevesinde değerlendirilecek.

Resmî ilanların yayımlanmasında yeni uygulamalar

Resmî ilanların internet haber sitelerinde yayımlanmasına ilişkin kılavuzda da önemli değişiklikler bulunuyor.

Resmî ilanlara yönlendiren görsellerin mobil cihazlar dahil farklı cihazlarda ziyaretçilere gösterilmesi ve ilan görsellerinin belirlenen teknik alanlarda işaretlenmesi gerekiyor.

Resmî İlanlar kategori sayfasının adresinin İLANBİS üzerinden Basın İlan Kurumuna bildirilmesi de yeni uygulamalar arasında yer alıyor.

Kişisel veri içeren ilanların yayımlanmasından yedi gün sonra açıklama metniyle değiştirilmesi ve eski ilan metnine erişimin sona erdirilmesi de düzenlemede yer alan hükümlerden biri.

Yeni düzenlemeler ne zaman yürürlüğe girecek?

Basın İlan Kurumunun yayımladığı iki uygulama kılavuzundaki değişiklikler 1 Ocak 2027 tarihinde yürürlüğe girecek.

Özellikle resmî ilan yayımlama hakkına sahip internet haber sitelerinin yeni kuralları inceleyerek teknik ve idari hazırlıklarını tamamlaması önem taşıyor.

İnternet yayıncılığında şeffaflık, doğru ziyaretçi ölçümü ve teknik standartların önümüzdeki dönemde daha fazla önem kazanması bekleniyor.

Alparslan CAN | UMKE.org

Türkiye'de siyasi partilerin seçmen desteğine ilişkin kamuoyu araştırmaları gündemdeki yerini koruyor. Yöneylem Sosyal Araştırmalar Merkezi tarafından gerçekleştirilen son araştırmada, seçmenlere olası bir milletvekili genel seçiminde hangi partiye oy verecekleri soruldu.

21-28 Ekim 2026 tarihleri arasında Türkiye genelinde 2 bin 400 kişinin katılımıyla gerçekleştirilen araştırmanın sonuçları kamuoyuyla paylaşıldı.

AK Parti ile Yeni Parti arasındaki fark 2,4 puan

Araştırmada AK Parti yüzde 22,5 ile ilk sırada yer alırken Yeni Parti'nin oy oranı yüzde 20,1 olarak açıklandı. İki parti arasındaki fark 2,4 puan olarak ölçüldü.

Anket sonuçlarına göre diğer siyasi partilerin oy oranları şöyle sıralandı:

• AK Parti: Yüzde 22,5

• Yeni Parti: Yüzde 20,1

• DEM Parti: Yüzde 5,8

• İYİ Parti: Yüzde 5,1

• MHP: Yüzde 5,0

• CHP: Yüzde 3,6

• Zafer Partisi: Yüzde 2,8

• Anahtar Parti: Yüzde 2,1

• Diğer: Yüzde 2,1

• Türkiye İşçi Partisi: Yüzde 1,1

Kararsız seçmenlerin oranı yüzde 18,4

Araştırmanın öne çıkan sonuçlarından biri de kararsız seçmenlerin oranı oldu.

Katılımcıların yüzde 18,4'ü hangi partiye oy vereceğine henüz karar vermediğini belirtirken yüzde 10,4'lük kesim seçimlerde oy kullanmayacağını ifade etti.

Bu iki grubun toplam oranı yüzde 28,8 olarak hesaplandı.

İYİ Parti ile MHP arasındaki fark dikkat çekti

Araştırmada İYİ Parti yüzde 5,1, MHP ise yüzde 5 seviyesinde ölçüldü. İki parti arasındaki fark 0,1 puan oldu.

CHP'nin yüzde 3,6, Zafer Partisi'nin yüzde 2,8 ve Anahtar Parti'nin yüzde 2,1 oranında ölçülmesi de araştırmanın dikkat çeken diğer sonuçları arasında yer aldı.

Anket sonuçları seçim sonucu anlamına gelmiyor

Kamuoyu araştırmalarında ortaya çıkan oranlar, araştırmanın gerçekleştirildiği dönemde katılımcıların beyanlarını yansıtıyor. Kararsız seçmenlerin tercihleri, katılım oranları ve seçim döneminde yaşanabilecek gelişmeler sonuçları etkileyebiliyor.

Bu nedenle açıklanan veriler kesin seçim sonucu olarak değerlendirilmemeli. Araştırmanın sonuçları, belirli bir dönemdeki seçmen eğilimlerini gösteren bir kamuoyu ölçümü niteliği taşıyor.

Alparslan CAN | UMKE.org

Milyonlarca memur ve memur emeklisinin yakından takip ettiği mali haklarla ilgili hukuki süreçte önemli bir aşamaya gelindi. Anayasa Mahkemesi (AYM), 11 Kasım 2026 tarihli Genel Kurul toplantısında kamu personelinin mali haklarını ve emekli ikramiyelerini ilgilendiren toplam beş başvuruyu ilk inceleme kapsamında ele alacak.

Gündemdeki başvuruların üçü memurlara yapılan ek ödemelerin yasal dayanağına, ikisi ise farklı sosyal güvenlik kurumlarında geçen hizmetleri birleştirilerek emekli olan kişilerin ikramiye hakkına ilişkin.

Özellikle görevdeki memurlara yapılan ilave ödemelerin emekli aylıklarına yansıtılması talebi ve memuriyetten ayrılan kişilerin emekli ikramiyesi alabilmesine ilişkin tartışmalar, emeklilerin gündemindeki önemli başlıklar arasında bulunuyor.

Ancak 11 Kasım'daki toplantının ilk inceleme aşaması olması nedeniyle bu tarihte doğrudan zam veya ikramiye hakkı konusunda nihai bir karar verilmesi beklenmiyor.

1. Seyyanen ödeme tartışması: Memur emeklilerine de yansıyacak mı?

2023 yılında görevdeki memurlara verilen 8 bin 77 TL tutarındaki ilave ödeme, memur emeklileri açısından uzun süredir tartışma konusu.

Söz konusu ödeme, maaş katsayısına dahil edilmeden ayrı bir ilave ödeme kalemi olarak düzenlendi. Bu nedenle görevdeki memurlar yararlanırken emekli aylıklarına aynı şekilde yansıtılmadı.

Bu farklılığın ortadan kaldırılması talebiyle yapılan bireysel başvurular Anayasa Mahkemesine taşındı.

AYM, 6 Ağustos 2026 tarihinde aynı konudaki başvuruları birleştirdi. Böylece seyyanen ödemenin memur emeklilerine de yansıtılması talebi tek dosya üzerinden değerlendirilmeye başlandı.

Ancak burada önemli bir ayrıntı bulunuyor: Seyyanen ödemenin emekli aylıklarına yansıtılmasıyla ilgili bireysel başvuru, 11 Kasım'daki beş dosyanın arasında yer alan üç ek ödeme itirazıyla aynı dosya değildir.

Kamuoyunda konuşulan 25 bin TL seviyesindeki seyyanen ödeme ve geçmişe dönük yaklaşık 1 milyon TL'lik fark hesapları kesinleşmiş mahkeme kararı değildir. Bunlar başvurucu tarafın hesaplamalarına dayanan iddialardır.

AYM'nin vereceği olası bir ihlal kararı da tek başına bütün emeklilere otomatik olarak bu tutarların ödeneceği anlamına gelmez.

2. 375 sayılı KHK kapsamında üç ayrı ek ödeme dosyası

AYM'nin 11 Kasım tarihli gündeminde Ankara Bölge İdare Mahkemesi 11. İdari Dava Dairesi tarafından yapılan üç ayrı başvuru bulunuyor.

Başvurular, 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin ek 9 ve ek 40. maddeleriyle düzenlenen kamu görevlilerine yönelik ek ödeme ve ilave ödeme hükümlerini kapsıyor.

Dosyaların esas numaraları şöyle:

• E.2026/269

• E.2026/270

• E.2026/271

Bu başvurular, kamu görevlilerine yapılan ödemelerin hukuki dayanağının Anayasa'ya uygunluğu açısından önem taşıyor.

Üç dosyanın aynı gün gündeme alınması, ilgili düzenlemelerin anayasal denetim sürecinin takip edilmesini gerektiriyor.

Ancak başvuruların ilk inceleme aşamasında olması nedeniyle 11 Kasım'da söz konusu ödeme hükümlerinin iptal edilip edilmeyeceği konusunda esastan karar verilmesi beklenmiyor.

3. Emekli ikramiyesinde kıdem tazminatı şartı tartışılıyor

Memur emeklileri açısından gündemin en önemli başlıklarından biri de 5434 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanunu'nun 89. maddesinin ikinci fıkrası.

Bu düzenleme, farklı sosyal güvenlik kurumlarında geçen hizmetleri birleştirilerek emekli olan kişilere emekli ikramiyesi ödenmesini belirli koşullara bağlıyor.

Mevcut düzenlemeye göre memuriyet hizmetinin, 1475 sayılı İş Kanunu'nun 14. maddesinde belirtilen kıdem tazminatına hak kazanma şartlarına uygun şekilde sona ermiş olması gerekiyor.

Bu koşul özellikle memuriyetten istifa ederek ayrılan, daha sonra SSK veya Bağ-Kur kapsamında çalışıp emekli olan kişileri ilgilendiriyor.

Memuriyette geçen hizmet süreleri bulunmasına rağmen ilgili kıdem tazminatı şartlarını karşılamayan kişiler, bu süreler için emekli ikramiyesi alamayabiliyor.

11 Kasım'da ilk incelemeye alınacak iki başvuru şöyle:

• E.2026/265: Ankara 4. İdare Mahkemesinin başvurusu.

• E.2026/273: Ankara 24. İdare Mahkemesinin başvurusu.

Her iki dosyada da 5434 sayılı Kanun'un 89. maddesinin ikinci fıkrasındaki koşulların anayasal denetimi talep ediliyor.

4. Eski memurların ikramiye hakkı değişebilir mi?

Emekli ikramiyesi düzenlemesine ilişkin tartışmanın merkezinde farklı sosyal güvenlik kurumlarında çalışmış kişiler bulunuyor.

Örneğin bir kişi yıllarca memur olarak çalıştıktan sonra görevinden ayrılmış, daha sonra özel sektörde çalışarak SSK kapsamında emekli olmuş olabilir.

Mevcut düzenlemede memuriyet hizmetinin sona erme şekli, emekli ikramiyesi hakkı bakımından belirleyici olabiliyor.

Başvurularda bu farklılığın eşitlik ilkesi ve mülkiyet hakkı bakımından Anayasa'ya uygunluğu tartışılıyor.

AYM'nin önünde daha önce de benzer başvurular bulunuyordu. Mahkeme, 29 Eylül 2026 tarihli toplantısında Ankara 3. İdare Mahkemesinin E.2026/243 sayılı başvurusunu esastan incelemeye alarak E.2025/214 sayılı dosyayla birleştirmişti.

21 Ekim 2026 tarihli toplantıda da Ankara 12. İdare Mahkemesinin başvurusu aynı dosyayla birleştirildi.

Bu gelişmeler, emekli ikramiyesine ilişkin kıdem tazminatı şartının hukuki denetiminin devam ettiğini gösteriyor.

5. AYM'nin 11 Kasım'daki incelemesi ne anlama geliyor?

Anayasa Mahkemesinin norm denetimi başvurularında ilk inceleme ve esas inceleme olmak üzere farklı aşamalar bulunuyor.

İlk incelemede mahkeme, başvurunun kanunda öngörülen şartlara uygun olup olmadığını değerlendiriyor.

Başvurunun ilk incelemeyi geçmesi, ilgili düzenlemenin Anayasa'ya aykırı bulunduğu anlamına gelmiyor.

Esas inceleme aşamasında ise itiraz konusu hükmün Anayasa'ya uygunluğu değerlendiriliyor.

Bu nedenle 11 Kasım'daki toplantıda:

• Başvuruların usul şartlarına uygunluğu değerlendirilecek.

• Eksiksiz ve uygun bulunan başvurular esas incelemeye alınabilecek.

• Usul şartlarını karşılamayan başvurular reddedilebilecek.

• Esas incelemesi kabul edilen dosyalar daha sonraki aşamada değerlendirilecek.

Dolayısıyla memur emeklilerinin aylıklarına seyyanen ödeme eklenmesi veya eski memurlara doğrudan ikramiye verilmesi yönünde 11 Kasım'da kesin bir karar çıkacağı şeklinde bir beklenti oluşturulmamalı.

Olası kararlar memur emeklilerini nasıl etkileyebilir?

AYM'nin ilerleyen süreçte vereceği kararların etkisi, hangi düzenlemenin ve hangi başvurunun sonucuna ilişkin olduğuna göre değişecek.

Seyyanen ödeme yönünden: Memur emeklilerinin bireysel başvurularında ihlal kararı verilmesi halinde ilgili hukuki süreç ve olası yeni düzenlemeler önem kazanacak. Ödeme tutarı ve geçmişe dönük farklar otomatik olarak kesinleşmiş olmayacak.

Ek ödeme yönünden: 375 sayılı KHK hükümlerine ilişkin iptal kararı çıkması durumunda kararın kapsamı, yürürlük tarihi ve yapılacak yasal düzenlemeler belirleyici olacak.

Emekli ikramiyesi yönünden: 5434 sayılı Kanun'un 89. maddesindeki kıdem tazminatı koşulunun iptal edilmesi halinde, hizmet birleştirmesiyle emekli olan bazı eski kamu görevlilerinin ikramiye hakları açısından önemli bir hukuki değişiklik gündeme gelebilecek.

Anayasa'nın 153. maddesi gereğince AYM'nin iptal kararları geriye yürümez. Mahkeme, gerekli gördüğü durumlarda iptal hükmünün yürürlüğe gireceği tarihi bir yılı aşmamak üzere erteleyebilir.

Gözler 11 Kasım sonrasında açıklanacak kararlarda

Memur ve memur emeklilerinin mali haklarını ilgilendiren beş dosyanın AYM gündemine alınması, kamu personeli mevzuatı açısından yakından izlenmesi gereken bir gelişme.

Özellikle seyyanen ödemenin emekli aylıklarına yansıtılması ve eski memurların emekli ikramiyesi hakkına ilişkin hukuki süreçler, önümüzdeki dönemde de gündemde kalmaya devam edecek.

Ancak emeklilerin beklentileri açısından en önemli aşama, ilk incelemelerin tamamlanmasının ardından yapılacak esas incelemeleri ve bu incelemeler sonucunda verilecek nihai kararlar olacak.

1. Seyyanen ödeme başvurusu, bu beş dosyanın arasında değil. ayrı bir hukuki süreç olarak anlatılması doğru.

2. 375 sayılı KHK ayrıntısını düzelt: E.2026/269, 270 ve 271 dosyaları, bütün memur emeklilerinin seyyanen zam hakkını değil, KHK'nin ek 9 ve ek 40. maddelerine yönelik itirazları kapsıyor.

3. 11 Kasım sonucunu takip et: İlk inceleme, doğrudan zam veya ikramiye kararı değildir.

11 Kasım 2026'da gözler Anayasa Mahkemesinin Genel Kurul toplantısında olacak.

Eski Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK) Denetim Dairesi Başkanı Mehmet İbiş, yeni uygulamanın tüketicilere olası maliyetini değerlendirdi. İbiş'in ANKA Haber Ajansı aracılığıyla paylaştığı hesaplamalara göre, yeni tarife kapsamına girecek bazı konut abonelerinin elektrik faturalarında yüzde 82 ile yüzde 96 arasında artış yaşanabilir.

Elektrikte yıllık tüketim sınırı 3 bin kWh oluyor

EPDK tarafından alınan kararla konut abonelerinin devlet destekli tarifeden yararlanma sınırı 2027 yılı itibarıyla yıllık 3 bin kilovatsaat olarak belirlendi.

2025 yılında 5 bin kilovatsaat, 2026 yılında ise 4 bin kilovatsaat olarak uygulanan sınırın düşürülmesi, elektrik tüketimi yüksek olan haneleri doğrudan ilgilendiriyor.

Yeni sınır, aylık ortalama 250 kilovatsaat tüketime karşılık geliyor. Ancak değerlendirmede aylık tüketimden ziyade takvim yılı içerisindeki toplam elektrik kullanımı esas alınıyor.

Faturalar yüzde 96'ya kadar artabilir

Mehmet İbiş'in yaptığı hesaplamalara göre yıllık elektrik tüketimi 3 bin ile 4 bin kilovatsaat arasında bulunan bazı konut aboneleri, yeni tarifeye geçmeleri halinde ciddi maliyet artışıyla karşılaşabilir.

İbiş'in değerlendirmesinde, yıllık 3 bin 200 kilovatsaat elektrik tüketen bir mesken abonesi için faturanın mevcut hesaplamadaki 10 bin 876 TL seviyesinden, belirli maliyet varsayımları altında 21 bin TL civarına çıkabileceği belirtiliyor.

Bu hesaplamada özellikle Yenilenebilir Enerji Kaynaklarını Destekleme Mekanizması (YEKDEM) maliyeti etkili oluyor.

Önemli bir ayrıntı ise yüzde 96'lık artışın kesinleşmiş bir tarife zammı olmaması. Gerçek fatura tutarı, 2027 yılında geçerli olacak piyasa fiyatlarına ve diğer maliyet kalemlerine göre değişebilecek.

6,5 milyon abone etkilenebilir

EPDK'nin öngörülerine göre yeni düzenleme kapsamında yaklaşık 6,5 milyon mesken abonesi yüksek tüketimli grupta yer alabilir.

Bu rakam, Türkiye'deki yaklaşık 44,2 milyon konut elektrik abonesinin yüzde 14,7'sine karşılık geliyor.

Özellikle elektrikli ısıtma ve soğutma sistemleri kullanan, elektrik tüketimi yüksek olan konutlarda yeni düzenlemenin etkisi daha belirgin hissedilebilir.

Apartman aidatlarına da yansıyabilir

Yeni uygulamanın etkisi yalnızca bireysel elektrik faturalarıyla sınırlı kalmayabilir.

Apartman ve site yönetimlerinin kullandığı ortak elektrik sayaçlarında da tüketim sınırının aşılması durumunda elektrik giderleri artabilir.

Asansör, hidrofor, merdiven aydınlatması ve ortak kullanım alanlarının elektrik giderlerindeki olası yükseliş, aidatlara da yansıyabilir.

Vatandaşlar elektrik tüketimlerini kontrol etmeli

Uzman değerlendirmeleri, tüketicilerin yalnızca aylık fatura tutarlarını değil, yıllık toplam elektrik tüketimlerini de takip etmelerinin önemini ortaya koyuyor.

2027 yılında uygulanacak yeni sistemde, 2026 yılı tüketim miktarının da dikkate alınması nedeniyle abonelerin geçmiş dönem tüketimlerini kontrol etmeleri önem taşıyor.

Elektrik faturalarında yaşanabilecek olası artışın boyutu ise yeni yılın piyasa koşulları ve uygulanacak tarifelerle daha net ortaya çıkacak.

Ulusal Medikal Kurtarma Ekibi (UMKE), afet ve olağanüstü durumlarda sağlık hizmetlerinin olay yerine ulaştırılmasına katkı sağlayan özel eğitimli sağlık personelinden oluşur.

Depremlerden sellere, büyük kazalardan uluslararası afetlere kadar pek çok olayda görev alabilen UMKE ekipleri, medikal kurtarma ve acil sağlık hizmetlerinde önemli sorumluluklar üstlenir.

Peki UMKE tam olarak nedir? UMKE personeli nasıl olunur? Hangi afetlerde görev yapar? Eğitimlerinde neler öğretilir ve hangi ekipmanlar kullanılır?

UMKE.org olarak hazırladığımız bu özel rehber serisinde merak edilen soruların yanıtlarını bir araya getirdik.

1. UMKE nedir, açılımı ne demektir?

UMKE, Ulusal Medikal Kurtarma Ekibi ifadesinin kısaltmasıdır. Sağlık Bakanlığı bünyesinde faaliyet gösteren ekipler, afet ve acil durumlarda medikal kurtarma ve acil sağlık hizmetleri sunar.

UMKE'nin kuruluş amacı, afet bölgelerinde yaralılara mümkün olan en kısa sürede ulaşılması ve sağlık hizmetlerinin olay yerinde başlatılmasıdır.

Bu konudaki ayrıntılı rehberimizi okuyun: UMKE nedir? Açılımı ne demektir, ne iş yapar?

2. UMKE personeli nasıl olunur?

UMKE'de görev almak isteyenlerin başvuru, değerlendirme ve eğitim süreçlerini tamamlaması gerekir. Başvuru koşulları ve görev grupları ilgili mevzuat ve Sağlık Bakanlığının güncel uygulamaları doğrultusunda belirlenir.

Bu konudaki ayrıntılı rehberimizi okuyun: UMKE personeli nasıl olunur? Başvuru şartları neler?

3. UMKE hangi afetlerde görev yapar?

UMKE'nin görev alanı yalnızca depremlerle sınırlı değildir. Sel, heyelan, yangın, patlama, büyük trafik kazaları, KBRN olayları ve diğer olağanüstü durumlarda da görevlendirilebilir.

Bu konudaki ayrıntılı rehberimizi okuyun: UMKE hangi afetlerde görev yapar? İşte görev alanları

4. UMKE personelinin eğitimi ve ekipmanları nelerdir?

UMKE personeli, afet sahasında görev yapabilmek için temel eğitimlerden ve görevine uygun geliştirme eğitimlerinden geçer. Medikal müdahale malzemeleri, kurtarma sedyeleri, özel donanımlı araçlar ve saha ekipmanları görevlerin önemli parçalarıdır.

Bu konudaki ayrıntılı rehberimizi okuyun: UMKE personelinin eğitimi ve ekipmanları neler?

5. AFAD ile UMKE arasındaki fark nedir?

AFAD afet yönetimi, arama kurtarma faaliyetleri ve kurumlar arası koordinasyonda görev alırken UMKE'nin uzmanlık alanı medikal kurtarma ve acil sağlık hizmetleridir. İki yapı afetlerde birbirini tamamlayan görevler üstlenir.

Bu konudaki ayrıntılı rehberimizi okuyun: AFAD ile UMKE arasındaki fark nedir? Görevleri neler?

UMKE hakkında güncel haberler

UMKE'nin afet tatbikatları, saha çalışmaları, yeni görevlendirmeleri ve ulusal ya da uluslararası faaliyetleri hakkındaki gelişmeleri UMKE.org üzerinden takip edebilirsiniz.

UMKE Rehberi, afetlere hazırlık, sağlık hizmetleri ve medikal kurtarma alanında merak edilen sorulara yanıt vermek amacıyla hazırlanmıştır. Yeni bilgiler ve gelişmeler doğrultusunda güncellenmeye devam edecektir.

UMKE Nedir, Nasıl Olunur? 2026 Başvuru Şartları ve Başvuru Formu

AFAD karşılaştırma yazısının bağlantısı da elimizde:

AFAD ile UMKE arasındaki fark nedir?

AFAD ve UMKE aynı kurum mu?

Hayır. AFAD ve UMKE farklı kurum ve organizasyon yapılarıdır. Ancak deprem, sel, yangın ve diğer afetlerde ortak amaç doğrultusunda koordinasyon içinde çalışırlar.

AFAD, İçişleri Bakanlığına bağlı Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığıdır. Afet yönetiminin planlanması, hazırlık, müdahale ve iyileştirme süreçleri ile ilgili kurumlar arasındaki koordinasyonda önemli sorumluluklar üstlenir.

UMKE ise Sağlık Bakanlığı bünyesinde faaliyet gösteren Ulusal Medikal Kurtarma Ekibidir. Temel görevi, afet ve olağanüstü durumlarda yaralılara olay yerinde medikal kurtarma ve acil sağlık hizmeti sunmaktır.

AFAD ne iş yapar?

AFAD'ın görev alanı afet yönetiminin birçok aşamasını kapsar.

Başlıca çalışma alanları şunlardır:

• Afet ve acil durum risklerinin belirlenmesi.

• Afet öncesi hazırlık ve risk azaltma çalışmalarının yürütülmesi.

• Arama ve kurtarma faaliyetlerinin planlanması ve koordinasyonu.

• Afet sırasında kamu kurumları ve ilgili kuruluşlar arasında koordinasyon sağlanması.

• Barınma, beslenme ve insani yardım çalışmalarının organizasyonu.

• Afet sonrasında iyileştirme çalışmalarının yürütülmesine katkı.

• Ulusal ve uluslararası afet müdahale faaliyetlerinin koordinasyonu.

AFAD, afetin türüne ve büyüklüğüne göre kamu kurumları, belediyeler, sağlık kuruluşları, itfaiye ekipleri ve sivil toplum kuruluşlarıyla birlikte çalışır.

UMKE ne iş yapar?

UMKE'nin temel uzmanlık alanı medikal kurtarma ve acil sağlık hizmetleridir.

Özellikle afet bölgelerinde sağlık hizmetlerine erişimin zorlaştığı durumlarda görev yapan UMKE personeli, özel eğitim ve donanımlarıyla yaralılara ulaşmaya ve gerekli sağlık müdahalelerini gerçekleştirmeye çalışır.

UMKE'nin başlıca görevleri şunlardır:

• Afetzedelere olay yerinde medikal müdahalede bulunmak.

• Yaralıların sağlık durumunu değerlendirmek.

• Triyaj ve hasta önceliklendirme çalışmalarına katkı sağlamak.

• Yaralıları ambulanslara veya uygun nakil araçlarına teslim etmek.

• Gerektiğinde acil müdahale üniteleri ve seyyar hastanelerin kurulmasına katkı sunmak.

• Afet bölgesinde sağlık hizmetlerinin koordinasyonuna destek vermek.

• İhtiyaç hâlinde yurt içi ve yurt dışındaki afetlerde görev almak.

Depremde AFAD ve UMKE nasıl birlikte çalışır?

Bir deprem meydana geldiğinde çok sayıda kurum aynı bölgede görev yapabilir. Bu süreçte her ekibin kendi uzmanlık alanına göre hareket etmesi gerekir.

Örneğin enkaz altında kalan bir kişinin kurtarılması sırasında:

1. Arama ve kurtarma: İlgili arama kurtarma ekipleri enkaz altında kalan kişilere ulaşmak için çalışma yürütür.

2. Medikal değerlendirme: UMKE sağlık personeli, uygun ve güvenli koşullar sağlandığında yaralıya yönelik medikal müdahaleye katkı sunar.

3. Kurtarma ve nakil koordinasyonu: Yaralının bulunduğu yerden çıkarılması, sağlık ekiplerine teslim edilmesi ve nakil süreci ilgili ekiplerin koordinasyonuyla yürütülür.

4. Hastaneye sevk: Yaralı, gerekli sağlık hizmetlerinin verilebileceği uygun sağlık kuruluşuna ulaştırılır.

Bu süreçte AFAD'ın koordinasyon ve arama kurtarma faaliyetleri ile UMKE'nin sağlık hizmetleri birbirini tamamlar.

AFAD mı daha yetkili, UMKE mi?

Bu iki yapıyı birbirinden üstün veya daha önemli olarak değerlendirmek doğru değildir. Çünkü görevleri farklıdır.

AFAD, afet yönetimi ve arama kurtarma koordinasyonu gibi geniş bir sorumluluk alanına sahiptir. UMKE ise afetlerde sağlık hizmetlerinin sunulması ve medikal kurtarma konusunda uzmanlaşmıştır.

Afetin büyüklüğüne, türüne ve ihtiyaçlara göre farklı kurumlar kendi görev ve yetkileri kapsamında birlikte çalışır.

UMKE personeli AFAD personeli midir?

Hayır. UMKE personeli, Sağlık Bakanlığı bünyesinde görev yapan ve UMKE eğitimlerini tamamlamış sağlık personelidir.

AFAD personeli ise AFAD'ın teşkilat yapısı ve görev alanı kapsamında çalışan personeldir. İki ekip afet sahasında birlikte görev yapabilse de personel statüleri ve kurumsal bağlılıkları farklıdır.

Afetlerde neden iki kurumun da çalışması gerekir?

Afetler yalnızca enkaz altında kalan kişilerin kurtarılmasından ibaret değildir. Kurtarılan kişilerin sağlık durumlarının değerlendirilmesi, tıbbi müdahale, nakil, barınma, beslenme ve iyileştirme gibi birçok farklı ihtiyaç ortaya çıkar.

Bu nedenle arama kurtarma ekipleriyle sağlık ekiplerinin eş güdüm içinde çalışması hayati önem taşır.

AFAD ve UMKE'nin farklı uzmanlık alanları, afet müdahalesinin daha kapsamlı yürütülmesine katkı sağlar.

UMKE ve AFAD hakkında diğer rehberler

• UMKE nedir? Açılımı ne demektir, ne iş yapar?

• UMKE personeli nasıl olunur? Başvuru şartları neler?

• UMKE hangi afetlerde görev yapar? İşte görev alanları

• UMKE personelinin eğitimi ve ekipmanları neler?

Sonuç: Afetlerde başarı, tek bir kurumun çalışmasıyla değil, farklı uzmanlık alanlarına sahip ekiplerin koordinasyonuyla mümkün olur. AFAD afet yönetimi ve arama kurtarma koordinasyonunda, UMKE ise medikal kurtarma ve acil sağlık hizmetlerinde önemli görevler üstlenir.

Antalya'da düzenlenen COP31 kapsamında 31 UMKE timinin 24 saat görev yapmasına yönelik hazırlıklar, ekiplerin afetler dışındaki geniş görev alanını da ortaya koyuyor.

Bu tür organizasyonlarda sağlık ekiplerinin hazır bulunması, olası acil durumlara hızlı müdahale edilmesi ve katılımcıların sağlık güvenliğinin desteklenmesi açısından önem taşıyor.

İlgili haber: COP31 için Antalya'da dev hazırlık: 31 UMKE timi 24 saat görev yapacak.

UMKE'nin görevleri hakkında merak edilenler

UMKE ekiplerinin afetlerdeki görevleri, medikal kurtarma çalışmaları ve müdahale alanları hakkında ayrıntılı bilgi almak için UMKE hangi afetlerde görev yapar? İşte görev alanları başlıklı rehberimizi okuyabilirsiniz.

Türkiye'nin ev sahipliğinde düzenlenecek Birleşmiş Milletler (BM) İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31. Taraflar Konferansı (COP31) kapsamında Antalya'daki etkinlik alanında sağlık tedbirleri alınıyor.

Yaklaşık 1,1 milyon metrekarelik alanda düzenlenecek organizasyon süresince katılımcılara hızlı ve kesintisiz sağlık hizmeti sunulması amacıyla 5 tam donanımlı revir kuruldu.

Liderler Zirvesi'nin gerçekleştirileceği mavi alanda 3, sivil toplum kuruluşları ile yan etkinliklere ev sahipliği yapacak yeşil alanda ise 2 revir hizmet verecek.

Antalya Şehir Hastanesi, Antalya Eğitim ve Araştırma Hastanesi ile Kepez Devlet Hastanesi koordinasyonunda çalışacak revirlerde 40 sağlık personeli görev yapacak. Acil tıp ve ortopedi uzmanları ile pratisyen hekimlerin bulunacağı revirlerde ultrasonografi, röntgen ve EKG hizmetleri de 24 saat sunulacak.

Her revirin önünde acil müdahale ve hasta nakli için tam donanımlı bir ambulans hazır bekletilecek.

– Golf araçları mobil ambulansa dönüştürüldü

Trafiğe kapalı etkinlik alanında hastalara daha hızlı ulaşabilmek amacıyla 5 golf aracı mobil ambulans olarak düzenlendi. Araçların iki koltuğu çıkarılarak sedye yerleştirildi, tepe lambası takıldı.

Elektrikli araçlarla dar sokaklarda ve kalabalık alanlarda hastalara ulaşılması, ardından hastaların en yakın revire nakledilmesi sağlanacak.

Antalya Sağlık İl Müdürü Prof. Dr. Behzat Özkan, AA muhabirine, COP31'in büyük çaplı bir organizasyon olduğunu ve sağlık hizmetlerinin koordinasyonunun önem taşıdığını söyledi.

İl Sağlık Müdürlüğü olarak organizasyon boyunca etkin ve kesintisiz hizmet sunmak için gerekli hazırlıkları yaptıklarını belirten Özkan, "Bir yandan Antalya'mızın genel sağlık hizmetini idame ettirirken öte yandan bu organizasyon sırasında etkin ve kesintisiz sağlık hizmeti sunacağız." dedi.

Özkan, 1,1 milyon metrekarelik alanda sağlık hizmetlerinin koordinasyonu için ikisi etkinlik alanında, biri Aksu Devlet Hastanesinde olmak üzere 3 komuta merkezi kurulduğunu ifade etti.

Revirlerin tam donanımlı olduğunu vurgulayan Özkan, ultrasonografi, röntgen ve EKG gibi cihazların da hizmet vereceğini anlattı.

COP31 alanı yakınında 10 ambulansın hazır bekleyeceğini, otopark bölgesinde ise 2 ambulansın yedek olarak görevlendirileceğini kaydeden Özkan, şöyle konuştu:

"Buggylerimizi mobil araçlara dönüştürdük. Herhangi bir yerde sorun olduğunda ekiplerimiz bu araçlarla hızla olay yerine ulaşacak. Hastayı kısa sürede revire ulaştıracak. Burada komuta merkeziyle koordineli şekilde hastanın durumuna göre sevk ve idare işlemleri gerçekleştirilecek. COP31 alanı dışındaki sağlık hizmetleri için çevre illerden temin edilen toplam 100 ambulans görev yapacak."

Özkan, Aksu Devlet Hastanesinin ikinci düzey sağlık hizmeti kapsamında acil servis hizmeti sunacağını, 1500 yataklı Antalya Şehir Hastanesinin ise ileri düzey sağlık hizmeti vereceğini bildirdi.

Antalya Eğitim ve Araştırma Hastanesi ile Kepez Devlet Hastanesinin de organizasyon kapsamında sağlık hizmetlerinin yürütülmesinde görev alacağını belirten Özkan, hazırlıkların bu kurumların koordinasyonunda sürdürüldüğünü dile getirdi.

UMKE personeli nasıl eğitiliyor?

Ulusal Medikal Kurtarma Ekiplerinde görev alacak personelin afet ve olağanüstü durumlarda çalışabilecek bilgi ve beceriye sahip olması hedefleniyor.

Bu nedenle UMKE personeli temel eğitimlerin yanı sıra görev alanına uygun tamamlayıcı eğitimlere ve tatbikatlara katılıyor.

Sağlık Bakanlığının yayımladığı eğitim programlarında şu başlıklar yer alıyor:

• UMKE Temel Eğitimi

• UMKE Medikal Kurtarma Eğitimi

• UMKE Acil Müdahale Ünitesi Kurulumu ve İşletilmesi Eğitimi

• UMKE Afet Koordinasyon ve Olay Yeri Sağlık Hizmetleri Yönetimi Eğitimi

• UMKE Psikososyal Destek Eğitimi

• UMKE Tıbbi KBRN “Kimyasal, Biyolojik, Radyolojik ve Nükleer olaylar” Farkındalık Eğitimi

Eğitimlerin içeriği, personelin görevi ve ilgili programın kapsamına göre değişebiliyor.

UMKE eğitimlerinde hangi konular işleniyor?

Eğitim ve tatbikatlarda personelin afet sahasında karşılaşabileceği koşullara hazırlanması amaçlanıyor.

Bu kapsamda;

• Afetlerde sağlık organizasyonu,

• Medikal kurtarma yöntemleri,

• Olay yeri güvenliği ve ekip koordinasyonu,

• Triyaj ve hasta değerlendirmesi,

• Acil sağlık hizmetlerinin yürütülmesi,

• Haberleşme ve koordinasyon,

• Mobil sağlık ünitelerinin kurulması,

• Afet koşullarında çalışma ve lojistik

gibi konular görev ve eğitim programına göre ele alınabiliyor.

UMKE personelinin kullandığı ekipmanlar neler?

UMKE ekiplerinin donanımı, görev türüne ve müdahale edilecek olayın özelliklerine göre değişiyor.

Sağlık Bakanlığının yayımladığı bilgilendirmelerde medikal kurtarma araçlarında ve saha çalışmalarında kullanılabilen bazı ekipmanlar şöyle sıralanıyor:

Medikal müdahale ekipmanları

• Canlandırma çantası

• Travma tahtası

• Kurtarma sedyeleri

• Acil müdahalede kullanılan tıbbi malzemeler

Araç ve saha ekipmanları

• Jeneratör

• Kurtarma vinci

• Çeki demiri

• Araç üstü taşıma donanımları

• Dört çeker arazi tipi UMKE medikal kurtarma araçları

Kullanılan ekipmanların tamamı her olayda aynı olmayabilir. Malzeme ve araç seçimi, müdahale alanının koşullarına ve operasyonun ihtiyaçlarına göre belirlenir.

UMKE araçları neden özel donanıma sahip?

Afet bölgelerinde yollar zarar görebilir, arazi koşulları ağırlaşabilir ve sağlık ekiplerinin ulaşımı zorlaşabilir.

Bu nedenle UMKE'nin medikal kurtarma araçları, ihtiyaç duyulan personel ve malzemelerin olay yerine taşınmasına yardımcı olacak şekilde donatılır.

Dört çeker arazi tipi araçlar, uygun koşullarda ulaşılması güç bölgelere erişim ve ekipman taşınması bakımından önemli avantaj sağlayabilir.

UMKE sahra hastanesi ve mobil sağlık üniteleri kurabilir mi?

Evet. Afetin büyüklüğüne ve ihtiyaçlara bağlı olarak UMKE, sahada sağlık hizmetlerinin sürdürülebilmesi için farklı ünitelerin kurulmasına katkı sunabilir.

Bunlar arasında;

• Acil müdahale üniteleri,

• Cerrahi müdahale üniteleri,

• Seyyar hastaneler,

• Personel barınma üniteleri,

• Mobil komuta merkezleri,

• Mobil olay yeri yönetim merkezleri

bulunabilir.

Bu yapıların kurulması ve işletilmesi, ilgili sağlık organizasyonu ve görevlendirme kapsamında gerçekleştirilir.

UMKE'de ekip çalışması neden önemli?

Afet sahasında görev yapan personel, çoğu zaman zaman baskısı, ulaşım güçlüğü ve ağır çalışma koşullarıyla karşılaşabilir.

Bu nedenle eğitimli personelin ekip içinde koordineli hareket etmesi, görev dağılımına uyması ve haberleşmeyi sürdürmesi önem taşır.

UMKE faaliyetlerinde yalnızca bireysel mesleki bilgi değil, ekip disiplini ve ortak hareket etme becerisi de önemlidir.

Eğitimler ve tatbikatlar neden sürekli devam ediyor?

Afetlerin türü ve müdahale koşulları birbirinden farklıdır. Personelin bilgi ve becerilerini güncel tutması, ekiplerin birlikte çalışma kapasitesini geliştirmesi ve kullanılan donanımı tanıması gerekir.

Bu nedenle UMKE faaliyetleri kapsamında eğitimler, tatbikatlar ve diğer hazırlık çalışmaları düzenli olarak planlanır.

UMKE hakkında diğer rehberler

• UMKE nedir, açılımı ne demektir?

• UMKE personeli nasıl olunur?

• UMKE hangi afetlerde görev yapar?

UMKE'nin afet sahasındaki gücü; eğitimli personel, uygun ekipman, hazırlık ve koordinasyonun bir araya gelmesiyle oluşur.

Hayır. UMKE'nin görev alanı deprem müdahalesinden çok daha geniştir.

Sağlık Bakanlığının bilgilendirmelerine göre ekipler, yurt içinde ve yurt dışında meydana gelen afet ve acil durumlarda medikal kurtarma ve acil sağlık hizmetleri sunmak üzere görevlendirilebiliyor.

Özellikle sağlık hizmetlerinin olağan imkânlarla sürdürülemediği, ulaşımın güçleştiği veya çok sayıda kişinin etkilendiği olaylarda UMKE'nin saha kapasitesi önem kazanıyor.

1. Depremler ve enkaz altında kurtarma çalışmaları

UMKE'nin en bilinen görev alanlarından biri deprem bölgeleridir.

Deprem sonrasında enkaz altında kalan yaralıların sağlık durumunun değerlendirilmesi, uygun koşullarda medikal müdahale yapılması ve kurtarılan kişilerin sağlık ekiplerine teslim edilmesi süreçlerinde görev alabilir.

Ekipler, arama kurtarma personeliyle koordinasyon içinde çalışarak yaralılara ulaşılması ve sağlık hizmetinin sürdürülmesine destek verir.

2. Sel ve su baskınları

Sel ve su baskınları, çok sayıda kişinin yaralanmasına ve sağlık hizmetlerine erişimin zorlaşmasına neden olabilir.

UMKE ekipleri, ilgili kurumların koordinasyonunda sel bölgelerinde sağlık hizmetlerinin sunulmasına, yaralıların değerlendirilmesine ve uygun sağlık kuruluşlarına sevk süreçlerine destek verebilir.

3. Heyelan ve çığ olayları

Heyelan ve çığ gibi afetlerde yollar kapanabilir, yerleşim alanları zarar görebilir ve yaralılara ulaşmak güçleşebilir.

Bu tür olaylarda UMKE, kendi eğitim ve donanım imkânları çerçevesinde medikal kurtarma ve acil sağlık hizmetlerinde görev alabilir.

4. Yangın ve patlamalar

Büyük yangınlar ve patlamalar çok sayıda kişinin yaralanmasına, tahliye ihtiyacına ve sağlık hizmetlerinde yoğunluğa yol açabilir.

UMKE ekipleri, olayın özelliklerine ve görevlendirmeye bağlı olarak yaralıların değerlendirilmesi, acil sağlık hizmetleri, nakil hazırlıkları ve sağlık organizasyonuna destek sağlayabilir.

5. KBRN olayları

Kimyasal, biyolojik, radyolojik ve nükleer tehlikelerin söz konusu olduğu olaylar özel hazırlık gerektirir.

UMKE, bu tür olaylarda aldığı eğitim ve sahip olduğu imkânlar doğrultusunda sağlık hizmetlerinin yürütülmesine katkı sunabilir. Müdahale, ilgili güvenlik ve sağlık protokolleri ile yetkili kurumların koordinasyonu çerçevesinde gerçekleştirilir.

6. Büyük trafik kazaları ve toplu yaralanmalar

Çok sayıda kişinin etkilendiği büyük trafik kazaları ve benzeri olaylarda sağlık ekiplerinin koordinasyonu önem kazanır.

UMKE, ihtiyaç ve görevlendirme doğrultusunda olay yerindeki sağlık hizmetlerine, triyaj çalışmalarına, yaralıların değerlendirilmesine ve nakil süreçlerine destek verebilir.

7. Salgın hastalıklar ve toplu nüfus hareketleri

UMKE'nin görev alanı yalnızca fiziksel afetlerle sınırlı değildir.

Sağlık Bakanlığının bilgilendirmelerinde tehlikeli ve salgın hastalıklar ile toplu göç ve büyük nüfus hareketleri de ekiplerin görev alabileceği olağanüstü durumlar arasında sayılıyor.

8. Uluslararası afetler ve büyük organizasyonlar

UMKE, gerekli görülen durumlarda yurt dışında meydana gelen afetlerde de sağlık hizmetlerine katkı sunabilir.

Ayrıca ulusal ve uluslararası spor müsabakaları gibi büyük organizasyonlarda, ihtiyaç ve görevlendirme doğrultusunda sağlık hizmetlerinin yürütülmesinde görev alabilir.

UMKE olay yerine ulaştığında ne yapar?

Olayın türüne, büyüklüğüne ve ekip kapasitesine göre değişmekle birlikte UMKE'nin faaliyetleri şu başlıklarda toplanabilir:

• Olay yerinde sağlık durumunun değerlendirilmesi.

• Triyaj ve önceliklendirme çalışmalarına katkı.

• Uygun medikal müdahalenin gerçekleştirilmesi.

• Yaralıların nakle hazırlanması.

• Ambulans ve diğer uygun nakil araçlarına teslim.

• Sağlık hizmetlerinin koordinasyonu ve haberleşme.

• İhtiyaç hâlinde geçici sağlık ünitelerinin kurulmasına destek.

UMKE diğer arama kurtarma ekipleriyle birlikte mi çalışır?

Evet. Afetlerde başarılı müdahale, farklı kurumların koordinasyonuna bağlıdır.

UMKE'nin temel uzmanlık alanı medikal kurtarma ve acil sağlık hizmetleridir. Arama kurtarma, güvenlik, itfaiye, lojistik ve diğer görevler ise ilgili yetkili ekiplerin sorumlulukları kapsamında yürütülür.

Bu nedenle UMKE, afet yönetiminde diğer kurum ve kuruluşlarla koordinasyon içinde çalışır.

UMKE hakkında diğer rehberler

• UMKE nedir, açılımı ne demektir?

• UMKE personeli nasıl olunur?

• UMKE personelinin eğitimi, görevleri ve ekipmanları nelerdir?

Afetlerde hayat kurtarmak yalnızca müdahale anına değil; hazırlığa, eğitime, koordinasyona ve doğru ekip çalışmasına da bağlıdır.

Kısa Açıklama

Afetlerde görev yapan UMKE ekiplerine katılmak isteyenler başvuru sürecini araştırıyor. Peki UMKE personeli olmak için hangi şartlar gerekiyor, başvurular nereye yapılıyor ve eğitim süreci nasıl ilerliyor? İşte Sağlık Bakanlığının yayımladığı bilgilere göre UMKE'ye katılım süreci…

UMKE personeli olmak için ne gerekiyor?

Ulusal Medikal Kurtarma Ekibi bünyesinde görev almak isteyen sağlık çalışanlarının öncelikle gönüllü olarak başvuruda bulunması gerekiyor.

UMKE personeli, kendi kurumundaki asli görevini sürdürürken afet ve olağanüstü durumlarda ihtiyaç duyulması hâlinde görevlendirilebiliyor.

Başvuruların değerlendirilmesinde isteklilik, görev ihtiyacı, eğitim kontenjanları ve ilgili birimlerin değerlendirmesi önem taşıyor.

UMKE'ye kimler başvurabilir?

Sağlık Bakanlığının yayımladığı bilgilere göre UMKE faaliyetlerinde farklı görev grupları bulunuyor:

• Sağlık personeli: UMKE'nin medikal müdahale ekiplerinde görev almak üzere başvurabilir.

• Diğer kurumlardaki sağlık çalışanları: İlgili usul ve şartlar çerçevesinde ekiplere katılabilir.

• Destek personeli: Ulaştırma, haberleşme, lojistik ve teknik işlerde görev alabilir.

• Sivil gönüllüler: UMKE çalışmalarına destek amacıyla gönüllü olabilir. Ancak sivil gönüllülük, medikal müdahale yetkisi veya UMKE sağlık personeli statüsü anlamına gelmez.

Bu nedenle UMKE sağlık personeli olmak isteyenlerle destek gönüllüsü olmak isteyenlerin başvuru ve görev koşulları birbirinden ayrılmalıdır.

UMKE başvurusu nasıl yapılır?

Sağlık Bakanlığının yayımladığı başvuru bilgilendirmesinde süreç şu aşamalarla açıklanıyor:

1. Ön başvuru

Başvurular, Acil Sağlık Otomasyon Sistemi (ASOS) üzerinden UMKE başvuru ekranı aracılığıyla yapılabiliyor.

2. İl Sağlık Müdürlüğüne başvuru

İlgili bilgilendirmede ön başvurunun ardından 30 gün içerisinde görev yapılan ilin İl Sağlık Müdürlüğü Afetlerde Sağlık Hizmetleri Birimine şahsen başvurulması gerektiği belirtiliyor.

3. Başvurunun değerlendirilmesi

Başvurular, İl Sağlık Müdürlüğü bünyesinde oluşturulan ilgili komisyon tarafından değerlendiriliyor. Eğitim kontenjanları ve ihtiyaç doğrultusunda ilk eğitime alınacak personel belirleniyor.

4. Eğitim ve tatbikat

Eğitime seçilen adayların UMKE temel eğitimini ve uygulamalı tatbikat sürecini tamamlaması gerekiyor. Eğitim ve tatbikatın tamamına katılım zorunlu tutuluyor.

Başvuru yapmak UMKE personeli olmak için yeterli mi?

Hayır. Başvuru yapmak tek başına UMKE personeli olunduğu anlamına gelmiyor.

Başvurunun değerlendirilmesi, eğitime seçilme, eğitim ve tatbikatın başarıyla tamamlanması gibi aşamalar bulunuyor. Eğitim sürecini tamamlamayan kişilerin UMKE personeli olarak kayıt işlemleri gerçekleştirilmiyor.

UMKE personeli olduktan sonra ne yapılır?

UMKE personeli, kendi kurumundaki asli görevini sürdürür. Bunun yanında belirlenen eğitim, tatbikat ve faaliyet programlarına katılır.

Afet veya olağanüstü durumlarda ise ilgili Bakanlık veya İl Sağlık Müdürlüğü koordinasyonunda görevlendirilebilir.

Başvuru yapmadan önce nelere dikkat edilmeli?

Başvuru koşulları, eğitim kontenjanları ve uygulama takvimi dönemlere ve illere göre değişebileceğinden adayların görev yaptıkları ilin İl Sağlık Müdürlüğü Afetlerde Sağlık Hizmetleri Biriminden güncel bilgi alması önem taşıyor.

Başvuru ekranı ve süreç hakkında en güncel duyurular için Sağlık Bakanlığının resmî kanalları takip edilmeli.

UMKE hakkında diğer rehberler

• UMKE nedir, açılımı ne demektir?

• UMKE hangi afetlerde görev yapar?

• UMKE personelinin eğitimi, görevleri ve ekipmanları nelerdir?

UMKE'de görev almak, yalnızca bir başvuru işlemi değil; eğitim, hazırlık, disiplin ve ekip sorumluluğu gerektiren bir görevdir.

UMKE, Ulusal Medikal Kurtarma Ekibi ifadesinin kısaltmasıdır. Sağlık Bakanlığı bünyesinde faaliyet gösteren UMKE, afet ve olağanüstü durumlarda sağlık hizmetlerinin olay yerinde etkin biçimde sunulması amacıyla oluşturulmuş özel eğitimli ekiplerden meydana gelir.

UMKE'nin kuruluş süreci, 2003 yılında başlatılan Afetlerde Sağlık Organizasyonu Projesi'ne dayanıyor. Ekipler, zaman içerisinde Türkiye genelinde yaygınlaştırılarak afetlere müdahale kapasitesinin önemli unsurlarından biri hâline geldi.

UMKE'nin temel amacı nedir?

UMKE'nin temel amacı, afet ve acil durumlarda yaralanan kişilere olay yerinde mümkün olan en kısa sürede tıbbi müdahale edilmesine yardımcı olmak ve hastaların uygun sağlık kuruluşlarına güvenli şekilde ulaştırılmasını sağlamaktır.

Bu görev yalnızca enkaz altında kalan kişilere müdahaleyle sınırlı değildir. UMKE, sağlık hizmetlerinin olağan imkânlarla yeterince sunulamadığı zorlu koşullarda da görev üstlenebilir.

UMKE personeli kimlerden oluşur?

UMKE'nin medikal müdahale ekipleri, gerekli eğitimleri almış sağlık personelinden oluşur. Hekimler, hemşireler, acil sağlık hizmetleri çalışanları ve görev alanına uygun diğer sağlık personeli ekiplerde yer alabilir.

Saha faaliyetlerinde sağlık personelinin yanı sıra lojistik, ulaştırma, haberleşme ve teknik destek görevlerini üstlenen personel de bulunabilir.

UMKE ile 112 ekipleri arasındaki fark nedir?

112 Acil Sağlık Hizmetleri ekipleri, günlük acil sağlık çağrılarına müdahale ederek hastaların sağlık kuruluşlarına ulaştırılmasını sağlar.

UMKE ise özellikle afet ve olağanüstü durumlarda, normal sağlık hizmetlerinin yetersiz kalabileceği veya ulaşımın zorlaştığı bölgelerde medikal kurtarma ve acil sağlık hizmetlerine destek verir.

İki yapı birbirinin alternatifi değil, afetlerde koordinasyon içinde çalışan sağlık hizmeti unsurlarıdır.

UMKE neden önemlidir?

Deprem, sel, heyelan, yangın ve benzeri afetlerde sağlık hizmetlerine hızlı ulaşmak hayati önem taşır. Enkaz alanları, ulaşımı güç bölgeler ve altyapının zarar gördüğü yerler, sağlık ekiplerinin özel hazırlık ve donanıma ihtiyaç duyduğu alanlardır.

UMKE'nin eğitimli personeli, özel araçları ve medikal ekipmanlarıyla bu zorlu koşullarda sağlık hizmetlerinin sürdürülebilmesine katkı sunar.

UMKE personeli nasıl olunur?

UMKE'de görev almak isteyenlerin başvuru süreci, eğitimleri ve değerlendirme aşamaları bulunur. Başvuruların nasıl yapıldığını ve hangi koşulların arandığını ayrıntılı olarak öğrenmek için serimizin ikinci haberini inceleyebilirsiniz.

İlgili rehber: UMKE personeli nasıl olunur? Başvuru şartları ve başvuru süreci

UMKE hangi afetlerde görev alır?

UMKE'nin görev alanı yalnızca depremlerle sınırlı değildir. Sel, heyelan, yangın, patlama, büyük trafik kazaları ve diğer olağanüstü durumlarda da sağlık hizmeti sunabilir.

İlgili rehber: UMKE hangi afetlerde görev yapar? Görev alanları ve müdahale süreci

UMKE personelinin eğitimi ve ekipmanları nelerdir?

UMKE personeli, görev alanına uygun temel ve ileri eğitimlerden geçer. Ekiplerin kullandığı medikal kurtarma araçları, müdahale çantaları ve diğer ekipmanlar da afet sahasındaki ihtiyaçlara göre belirlenir.

İlgili rehber: UMKE personelinin eğitimi, görevleri ve kullandığı ekipmanlar

Sonuç

UMKE, afet ve olağanüstü durumlarda sağlık hizmetlerinin olay yerine ulaştırılmasına katkı sağlayan, eğitim ve ekip çalışması esasına dayalı önemli bir organizasyondur. Afetlere hazırlıkta yalnızca müdahale anı değil, önceden yapılan eğitimler, tatbikatlar ve koordinasyon çalışmaları da büyük önem taşır.

İklim değişikliğinin etkilerinin giderek daha fazla hissedildiği bir dönemde gerçekleştirilen zirvede, ülkelerin mevcut taahhütlerini nasıl hayata geçireceği ve temiz enerji dönüşümünü nasıl hızlandıracağı tartışılıyor.

Yeni vaatlerden çok uygulama dönemi

Zirve başkanlığını yürüten Murat Kurum, ülkelerin yeni açıklamalar yapmak yerine daha önce verdikleri iklim taahhütlerini uygulamaya odaklanması gerektiği mesajını verdi.

Görüşmelerde elektrik kullanımının yaygınlaştırılması, yenilenebilir enerji kaynaklarının desteklenmesi ve enerji sistemlerinin dönüştürülmesi öncelikli konular arasında yer alıyor.

İklim finansmanı önemli gündem maddesi

Zirvenin önemli başlıklarından biri de iklim değişikliğinden daha fazla etkilenen düşük gelirli ülkelere sağlanacak finansman desteği oldu.

Gelişmekte olan ülkeler, iklim krizinin etkileriyle mücadele edebilmek ve altyapılarını güçlendirebilmek için uluslararası finansman mekanizmalarının geliştirilmesini istiyor.

Dünya 1,5 derece hedefinden uzaklaşıyor

Bilimsel değerlendirmeler, küresel sıcaklık artışını sanayi öncesi döneme göre 1,5 dereceyle sınırlandırma hedefinin ciddi baskı altında olduğunu ortaya koyuyor.

Uzmanlara göre fosil yakıtlardan uzaklaşılması, yenilenebilir enerji yatırımlarının artırılması ve ülkelerin iklim politikalarını somut adımlara dönüştürmesi gerekiyor.

Antalya'dan çıkacak kararlar yakından izleniyor

20 Kasım'a kadar devam etmesi planlanan COP31, Türkiye'nin uluslararası iklim diplomasisindeki rolü açısından da önem taşıyor.

Zirvede alınacak kararların yalnızca çevre politikalarını değil, enerji yatırımlarını, ekonomik tercihleri ve gelecek nesillerin yaşam koşullarını da etkilemesi bekleniyor.

• 11–12 Kasım'da Antalya'da Dünya Liderleri İklim Eylemi Zirvesi düzenlenecek.

• Liderlerin temiz enerji dönüşümü, iklim finansmanı ve dirençli şehirleri ele alması planlanıyor.

  UNFCCC+1

• Türkiye, 2035'e kadar küresel ekonominin elektrifikasyonunu yüzde 35'e çıkarma hedefini COP31 gündeminde öne çıkarıyor

Kaynak: Reuters ve The Washington Post, 9–10 Kasım 2026 tarihli COP31 haberleri.

Karar, Ozempic, Wegovy, Mounjaro ve Zepbound gibi yaygın kullanılan ilaçları da kapsıyor.

Görme kaybına yol açabilen rahatsızlık

FDA'nın açıklamasında, ilaç kullanımıyla ilişkili olabilecek rahatsızlığın “non-arteritik anterior iskemik optik nöropati” (NAION) olduğu belirtildi.

Bu durum, göz sinirinin ön bölümüne giden kan akışının azalmasıyla ortaya çıkabiliyor. Rahatsızlık bazı vakalarda bir gözde ani, ağrısız görme kaybına ve kalıcı görme sorunlarına neden olabiliyor.

Risk nadir görülüyor

FDA'nın 126 klinik çalışmayı kapsayan analizinde, GLP-1 grubu ilaçları kullananlarda her 100 bin kişi-yılı başına 6,4 NAION vakası tespit edildi. Karşılaştırma grubunda bu oran 3,8 olarak hesaplandı.

Kurum, mevcut veriler doğrultusunda olası riskin ilaçların uyarılar ve önlemler bölümünde belirtilmesini istedi. Bununla birlikte, söz konusu bulgular her kullanıcıda bu rahatsızlığın gelişeceği anlamına gelmiyor.

Hangi belirtilere dikkat edilmeli?

FDA'ya göre ani ve ağrısız görme azalması, görme alanında karanlık noktalar, renkleri farklı algılama ve bulanık görme gibi belirtiler önem taşıyor.

Bu belirtileri yaşayan kişilerin vakit kaybetmeden sağlık profesyonellerine başvurması gerekiyor.

İlaçlar doktor önerisi olmadan bırakılmamalı

Uzmanlık gerektiren tedavilerde ilaçların yarar ve risk değerlendirmesi kişiye göre değişiyor. Bu nedenle hastaların yalnızca haberlerde yer alan uyarılar nedeniyle tedavilerini kendi başlarına değiştirmemesi, sorularını ve olası belirtilerini hekimleriyle görüşmesi önem taşıyor.

FDA'nın kararı, diyabet ve obezite tedavisinde kullanılan ilaçların güvenlik bilgilerinin güncel bilimsel veriler doğrultusunda takip edilmesinin önemini bir kez daha gündeme getirdi.

Kaynak: ABD Gıda ve İlaç Dairesi (FDA), 9 Kasım 2026 tarihli ilaç güvenliği duyurusu; Associated Press.

Saldırının Detayları

• Tarih ve Saat: 20 Mart 1995 sabahı, yoğun işe gidiş saatinde (07.00 - 08.10 arası) gerçekleşmiştir. [1, 2]

• Yer: Tokyo Metrosu'nun çeşitli hatları (özellikle Kasumigaseki ve Nagatachō istasyonlarından geçen trenler). [1]

• Fail: Şoko Asahara liderliğindeki dinî/kıyametçi Aum Şinrikyo örgütü. [1, 2]

• Kullanılan Silah: Oldukça zehirli bir sinir gazı olan Sarin gazı. Gaz, sivri uçlu şemsiyelerle delinen plastik poşetler içerisinde tren kabinlerine bırakılmış ve gazın buharlaşması sağlanmıştır. [1, 2]

• Kayıplar: 12 kişi hayatını kaybetmiş, 50’den fazla kişi ağır yaralanmış ve binlerce kişide geçici görme sorunları ile zehirlenme belirtileri görülmüştür. [1]

Sonuçlar ve Yargı Süreci

• Tutuklamalar ve İdamlar: Örgüt lideri Şoko Asahara ve suç ortakları yakalanarak yargılanmış, Asahara ile örgütün diğer üyeleri 2004 yılında idama mahkum edilmiş ve infazlar 2018 yılında gerçekleştirilmiştir. [1, 2]

• Etkileri: Bu olay, Japonya'da afet yönetimi, acil sağlık müdahalesi ve kimyasal tehditlere karşı güvenlik protokollerinin baştan aşağı yeniden yapılandırılmasına yol açmıştır.

20 Mart 1995'te, Japonya'daki dini örgüt Aum Shinrikyo, sabah yoğun saatlerinde Tokyo metrosunda son derece zehirli bir sinir gazı olan sarin gazı salarak terör saldırısı gerçekleştirdi. Saldırıda 13 kişi öldü ve 5.000'den fazla kişi yaralandı. Otuz yıl sonra bile, kurbanlar hâlâ saldırının fiziksel ve psikolojik yaralarından muzdarip. Ayrıca kurbanların anısını yaşatmak ve hayatta kalanlar için tazminat talep etmek istiyorlar.

Saldırının ardından Aum Shinrikyo lideri ve suç ortakları hapse mahkum edildi. 2018'de idam edildiler, ancak grup yeni isimler altında faaliyetlerine devam etti. Mahkeme kararı, Aum Shinrikyo ve halefi Aleph'in hayatta kalanlara ve ailelerine 1 milyar yenin üzerinde tazminat ödemesini gerektiriyordu, ancak grup buna uymayı reddetti. Grup, Japon yetkililer tarafından izlenmeye devam ediyor.